Koku tercihi genlerimizde gizli

Araştırmalara göre genetik yapımız, koku tercihlerimizi etkiliyor ve karşı cinse mesaj yolluyor

Akılları baştan alacak bir koku yaratmayı hayal eden parfüm endüstrisine kötü haber: Yapılan araştırmalar, kişinin koku zevkinin bağışıklık sisteminin genetik şifrelerinde kazılı olduğunu ortaya koyuyor.

İsviçre’nin Bern Üniversitesi’nden iki bilim adamı, Manfred Milinski ve Claus Wedekind, kişilerin duymayı tercih ettiği kokuların, vücutta bir tür cinsel çekim ve savunma mekanizmasını yöneten ve Major Histocompatibility Compleks (MHC) olarak adlandırılan genetik yapıya bağlı olduğunu belirledi. Buna göre seçilen parfüm, kendi vücut kokumuzu gizlemek yerine, kokumuzun belli özelliklerini ön plana çıkararak karşı cinse mesaj yollamak amacına hizmet ediyor.

Erkek ve kadınların 36 farklı kokuya verdikleri tepkileri ölçen Milinski ve Wedekind, araştırmalarında aralarında mür, yasemin ve vanilya gibi tanıdık ve çok sevilen esansları da kullandı. MHC genlerine göre 9 gruba ayrılan 137 katılımcıya her bir malzemeden içeren parfüm ve aftershave’leri ne kadar beğendikleri soruldu. Deneklere ayrıca, bu kokuları karşı cinsi etkilemek için nasıl bulduklarına ilişkin sorular da yöneltildi.

FARKLI GEN, FARKLI BEĞENİ
Katılanların MHC grubu ile sevdikleri kokular arasında görünür bir ilişki ortaya çıktı. Farklı gen yapılarının belli bir kokuya farklı tepkiler vermeye neden oluyor.
Kiotech firmasında koku biyoteknolojisi üzerine araştırma ve geliştirme projelerinden sorumlu parfüm ustası George Dodd, doğal kokuların kompleks yapısına dikkat çekerek, koku duyusu üzerine yapılan araştırmaların yorumlanmasının son derece güç olduğunu belirtiyor. Bununla birlikte çalışmayı, ”zorlu bir alanda cesur bir yaklaşım” olarak değerlendiriyor.
Potansiyel partnerlerde koku tercihi modaya bağlı değişimler göstermiyor. Yapılan aratırmalar, herkesin MHC yapısı kendisininkinden farklı olan karşı cins bireylerine çekim duyduğunu gösteriyor. Böyle bir birleşmeden doğacak olan yeni nesil ise çok daha geniş ve güçlü bir bağışıklık sistemine sahip olarak hastalıklara karşı daha korunaklı oluyor.
Çalışmadan çıkan bir diğer sonuç da, bir başkasında beğendiğiniz kokunun size yakışacağı anlamına gelmediği. Aynı şekilde bir kokudan hoşlandığınızda, sevdiğiniz kişinin de bu kokuyu beğenmesi olasılığı bir hayli zayıf.

KADINLARLA ERKEKLERİN TERCİHİ FARKLI
Kadınlarla erkeklerin koku tercihleri de değişiklik gösteriyor. Böyle bir sonucu hiç beklemediğini ve oldukça rahatsız edici bulduğunu söyleyen Milinski, MHC genlerinde cinsel ayrımlar olmadığını hatırlatıyor. Uzmanlara göre farlı beğeniler, kültürel trendlerin etkisinden kaynaklanıyor olabilir. Bu fikre destek olarak uniseks parfümlerin son 50 yıl içinde ortaya çıkması gösteriliyor.
Gerçekten de incelenecek olursa albenili ambalajlar ve pazarlama stratejilerine karşın parfüm piyasasında moda pek değişmiyor. Örneğin Chanel No. 5 1921 yılından beri zirvedeki yerini koruyor. Günümüz parfümlerinde kullanılan temel melzemelerin hemen hepsi Eski Mısırlılar zamanından beri kullanılmakta. Dolayısıyla Milinski ve Wedekind’nin teorisi oldukça akla yakın.