Yeni aile modeli

Evlenirsem özgürlüğüm kısıtlanır mı?

Evlenirsem özgürlüğüm kısıtlanır mı? Acaba mutlu olur muyum? Ya nikahta gerçekten keramet varsa? Peki ya bekarlık sultanlıksa? Acaba ne yapmalı, ne etmeli? Evlensem mi yoksa evlenmesem mi?

Kafasında, evliliğe dair bu ve buna benzer soruları olanlar için şimdi yeni bir evlilik modeli çıktı. Bu modelin, Türkiye'de de kimi öncüleri var. Yeni evlilik modeli şöyle, evleniyorsunuz, evliliğin tüm gereklerini de yerine getiriyorsunuz ancak karı-koca ayrı evlerde yaşıyorlar. Yani hem evli gibi hem değil. Bir yakınlık, birliktelik sözkonusu, ama birarada değiller. Tatilden alışverişe, çocukların masrafına kadar herşeyi bölüşüyorlar. Paylaşmadıkları tek şey ise evleri. Hem de geçici ya da kısa süreli filan değil, bütün hayatları boyunca evliliğe ayrı evlerde devam ediyorlar. Bir anlamda bu yeni evlilik modeli, nikahın kerameti ile bekarlığın sultanlığını birlikte sunuyor.

Gerçi Türkiye'de durum tam tersi. Ekonomik nedenler ve aile baskısı başta olmak üzere pek çok nedenden ötürü sevgililer henüz hazır olmadan evliliğe girişiyorlar. Malum, birlikte olamama, ayrı evlerde yaşama lüksüne sahip olmama gibi geçerli nedenler var. Avrupa'da bu yeni model oldukça yaygın. Evli çiftler, başka başka evlerde yaşayıp bekarlık günlerine devam ediyor.

Yalnızlık bir şarkıdır
Aile ve Sosyal Birimler Anketi'nin sonuçları, sosyologlarca "aile sarkacı" olarak tanımlanan yeni bir aile modelini ortaya çıkardı. Müşterek yaşama isyan eden çiftler, birbirlerine aşık oldukları, hatta evlendikleri halde ayrı evlerde yaşamaya devam ediyor. Böylece romantizmi korumayı hedefliyorlar. Milano'daki Aile Merkezi psikoterapistlerinden Luisa della Rosa, psikolojik bir yaklaşımla bu kişileri yargılamanın kolay olmadığını ifade ediyor. Psikoloğa göre bu kişilerin bazısı bilinçli olarak bu tercihi yaparken, bazısı beraber yaşama kapasitesine sahip olmadığı için bu yola başvuruyor. Kimilerinin istikrarlı ve durağan bir ilişkiye ihtiyacı varken, kiminin ihtiyacı tam tersine düzensiz bir ilişki olabiliyor.

Yalnızlığın bir keyif olabildiğini hatırlatan uzmanlar, bu ayrılığın sonsuza kadar sürmesinin de şart olmadığına işaret ediyor. Bu yeni birliktelik modelinin özgür ruhlu kahramanlarına gelince... Araştırmalar, bu kişilerin ayrı ev tercihlerinde son derece haklı gerekçeleri olduğunu gösteriyor. Bu çiftlerin yarısında eşler kariyerleri yüzünden farklı şehirlerde yaşamak zorunda olduğu için bu yolu tercih etmiş. Uzun yıllar boyunca bu hayatı sürdürmek durumunda olan çiftlerin yakın arkadaşları, eşlerden önce hangisinin bir falso yapacağı üzerine bahse girmeye bile başlamış.

Kadınlar sorunu; aşırı sorumluluk
Sık rastlanan bir başka neden de, kadınların üzerine çok fazla yük binmesi. Çalışmak, çocuklarla ilgilenmek, evde düzeni sağlamak zorunda olan kadınlar zaten bir saniye boş kalamıyor. Buna bir de eşlerinin sorumluluğu eklendiğinde üzerlerine binen yük dayanılmaz oluyor. Bunlardan başka bir de genç, aşık, ancak güvensiz kadınlar var. Bu kadınlar bir çocuk sahibi olmak istedikleri halde birlikte yaşamaya cesaret edemiyor. Böylece bir akşam kadının, bir akşam erkeğin evinde buluşmak, haftasonlarını ve tatilleri birlikte geçirmek şeklinde ilerleyen yeni bir ilişki modeli yaratılıyor. Ayrı yaşayan evlilerin amacı sanıldığı gibi özgürce başkalarıyla birlikte olmak değil. Tersine son derece sadık olan bu çiftler, ayrı kaldıklarında birbirlerinin değerini daha fazla anladıklarını söylüyor.

İşte örnekler

Gazetecinin evliliği
İlk örnek bizden. Gazeteci Ayşe Arman ve kocası Zafer. Okuyanların neredeyse bütün yaşamlarını en ince ayrıntısına kadar bildikleri bu hikayeyi bilmeyenler için kısaca özetleyelim: Birkaç yıl süren sevgililik serüvenlerinin ardından Ayşe ve Zafer nihayet evlenmeye karar verdiler. Ancak bu farklı bir modeldi Türkiye için; çünkü hem Ayşe hem de Zafer yaşantılarını kendi evlerinde sürdürmeye devam ettiler. Canlarını ne zaman kimin evini isterse onda kaldılar, ayrı geçirmeye karar verdikleri günlerde karşılaşsalar bile, diğeri hiç yokmuş gibi davranmaya devam ettiler.

Genç, aşık ve özgür
Kadın 40 yaşında, üniversitede çalışıyor ve seyahati çok seviyor. Erkek serbest meslek sahibi ve ayrı yaşamaktan ötürü çok mutlu: "Neden mi ayrı yaşamaya karar verdik? Şartlar bunu gerektirdi. Geleceğimiz hakkında kararsızlık çekerek ayrı geçirdiğimiz onlarca yıldan sonra bir kriz anında fırsat karşımıza çıktı. Eşimin yan komşusu evini satılığa çıkardı. İki gün içinde evimi sattım ve oraya taşındım. Şimdi bitişik dairelerde yaşıyoruz; günlerce birbirimizi görmediğimiz de oluyor, birlikte arkadaşlarımıza parti verdiğimiz de. Ama birbirimize gelen gideni gözetlemeyeceğimize söz vermek zorunda kaldık."

Özgürlüğü kaybetmemek adına
Donatella ve Carlo 15 yıldır ayrılar ve boylarınca çocukları var. Evlenebilecek ya da beraber yaşayabilecekleri halde 2 saatlik mesafede yaşamayı tercih etmişler. "Bizim aşk hikayemiz de diğerlerininki gibi. Tek farkı, hangimizin diğerinin yanına taşınacağına bir türlü karar vermememiş olmamız. İşimiz ve ebeveynlik görevlerimizi hiç aksatmadık, birebirimizin çocuklarına anne babalık ettik, 8 kişilik aileyi tatillerde biraraya getirebilmek için ter döktük, ama hayat okulunda özgürlük ve sadakat konularında çok başarılı olduk. Umarım çocuklara iyi örnek olmuşuzdur."

Bir ayrı, bir barışık
Kadın öğretmen, erkek memur. İki çocukları var. Önce boşanmış, ardından barışmaya karar vermişler. Ama kadın, kocasının eve geri dönmesini istememiş. "Şimdi biraz tuhaf bir yaşantımız var, biraz orda, biraz burda. Ama eskiden yaptığımız herşeyi yapmaya devam ediyoruz. Bir bakıma aynı anda hem evli, hem de nişanlı olmak gibi birşey. İki ayrı evde yaşamak, ilişkimizi her gün gözden geçirmemizi sağlıyor. Bu arada evli oluşumuz da çocuklarımız açısından önemli bir güven kaynağı."

Yakın ve uzak
Kadın 36 yaşında bir gazeteci, adam 43 yaşında bir iş adamı. 4 ve 2 yaşlarında iki çocukları var. "Birbirimizi tanımadan önce bu şekilde yaşıyorduk. Aşık olduktan sonra da böyle yaşamaya devam ettik; çocuk sahibi olmak da birşey değiştirmedi." diyen çift, kararlarının gerekçesini erkeğin özgürlüğüne çok düşkün olması, kadınınsa çocuklaırnı kendi başına yetiştirmeye hevsli oluşu ile açıklıyor. Bunun üzerine bir anlaşma yapan çift, tatillere beraber çıkıyor, çocukların masraflarını bölüşüyor, ancak ayrı evlerde yaşamaya devam ediyor.