GURBET  DÜĞÜNLERİ

Türkiye'nin hangi yöresinden, hangi sosyal kesiminden gelirse gelsin ve hangi siyasi görüşe sahip olursa olsun, vatani değerlerin hasretini çekmeyen, memleketle ilgili ne varsa onu sahiplenip bağrına basmayan gurbet insanına rastlamadım. Başka bir ifadeyle; gurbette vatansever olmanın hazzı başkadır gardaş... Öyle bir kültür mirasının varisleriyiz ki, her yöresi, her köşesinden ayrı bir güzellik, ayrı bir özellik fışkırıyor. Balkanlardan Orta Asya içlerine kadar Türk insanı binbir makam, binbir eda ve naz ile, iklime ve tabiat şartlarına uygun ahenk içerisinde folklorunu şekillendirerek günümüze kadar taşımıştır.

Kimliğinizle ilgili herşeyi kaybetseniz, bir davul gümlemesinde, bir zurna sesinde veya bir sazın tellerinden çıkan nağmelerin yürek tellerinizi de titretmesiyle beraber kendinizi yeniden bulma ve keşfetme şansına ve imkanına sahipsiniz. Siz kaybolmaz, biz silinmeyiz!

Almanya'da doğup büyüyen ve burada üniversite bitiren iki genç insanın düğün merasimine şahit oluyoruz: Kız evinde heyecanla hüzün ve sevinç yanyana... Evin içerisinde aile büyükleri, birbirinden güzel giyinmiş kadınlı erkekli genç insanlar... Ve kapının önünde Almanya'nın alışılmış, normlara bağlanmış sistemli hayat düzenini bir anda altüst eden davul-zurna sesi bütün mahalleyi ayağa kaldırıyor. Normal günlerde sessizliğe bürünmüş, adeta içerisinde yaşayan canlıları dış dünyadan saklayan beton apartmanların pencerelerinden aynı anda sesin geldiği yöne doğru sarkan insan kafalarını görüyorsunuz. Dualarla gelin evden çıkarılırken, kapının önünde biriken zarif giyimli kızların ve delikanlıların ortasında davulcu var gücüyle tokmağını davula indiriyor; güm..güm..güm.., zurnacı bütün maharetini ortaya korken, cadde araba ve insan trafiğinden tıkanıyor. Davul-zurna eşliğinde evden çımak gelinin muradıydı.

Ve düğün salonundayız: Davetliler yavaş yavaş yerlerini alırken, salon da dolmaya başlıyor. İçeriye bir haber ulaştırılyor; "Damatla gelin geliyorlar." . Salonun alışılagelmiş mevcut orkestrasının olduğu yere gelin babası gidiyor. Grubun şefiyle birşeyler konuştuktan sonra mikrofonu alıyor: Dostlar, aziz davetliler! Biraz sonra genç çiftlerimiz salona girecekler. Her yöresinde değişik bir düğün kültürünün hakim olduğu Anadolu'nun, gelinimizin doğup büyümediği ama yöre kültürünü ailede yaşayarak gördüğü bir Anadolu geleneğiyle gençlerimizi salona girişte karşılayacağız.

Kars-Iğdır yöresinin „gelin havası“ akardiyondan çıkan ağır ve biraz da hüzünlü bir makamla davul eşliğinde salona yayılırken, genç kızların oluşturduğu kortej, gelinin geçtiği yollara güller dökmesiyle heyecan ve ilgi doruk noktasına ulaşıyor.

Her yaştan insanların oluşturduğu halka halka halaylar, Anadolu’nun dörtbir yanından gurbetteki bu düğün salonunda yankılanan kıvrak ve kıvrak olduğu kadar da her biri ayrı bir estetizm, vücut dili sergileyen oyunlar en pasif duranları bile harekete geçiriyor, içini ısıtıyor. Çok eski bir dostla yılların folklorcuları kadar güzel hareketler sergileyen, oynayan gençlerimizi seyrediyoruz: Bir de bunları Almanlaştıracaklar ha?...Bu manzarayı seyreden dostun ağzından dökülen bu tesbite gönülden iştirak ediyorum. Bu çocuklar bu şevk ve heyecanla oynayabildikleri müddetçe, şartlar ne olursa olsun, Türk kalacaklardır.

Gurbet düğünleri, yetişen nesillerimizi kültür değerlerimize bağlayan en etkili faaliyetlerden birisi olarak canlı tutulmalı, yaşamalı ve yaşatılmalıdır. Düğünlerimiz aslından saptırılmadığı, deforma edilmediği müddetçe, Anadolu’nun düğün geleneği, gurbet neslimizin benliğini muhafaza etmesinde asli unsurların başında gelecektir.

Yazarın diğer yazıları:

Gurbet düğünleri
ALSAK MI, ALMASAK MI?
Terörizmle kolonizm arasında