Ya Bir Yol Bul, Ya Bir Yol Aç, Ya da...

Bir aileyi layıkıyla ve hakkıyla idare edebilen bir cemaati de idare edebilir. Büyüklük sıralamasında aileyle millet arasındaki insan topluluğu olan bir cemaati/grubu başarıyla yöneten, bir milleti idare etmeğe de namzet kişidir.

Mutlu, huzurlu, köklü ailelerin çocukları, diğerlerine kıyasla daha düzgün, düzenli ve başarılı bir hayat standardını yaklayabiliyorlar.  Bu evsaftaki ailelerden müteşekkil bir toplum da, onlar gibi kendi ayakları üzerine durabilen, mutlu, başarılı, düzenli ve birikimli olur. Bunun tersi ise; aile ocağında başlayan bozulma, zamanla toplumun en üst tepesine kadar sirayet eder. Sağlam temeller üzerinde duran toplumlar;  engeller ve tıkanmalar karşısında, çareler üretebilen, yeni yollar açabilen özelliklere sahip öncülerini devreye sokarlar. Bozulmaya yüz tutmuş, değerler erozyonuna maruz kalmış toplumlarda, ani tıkanmalar ve şaşırmalar karşısında toplumu doğru yola sevk edebilen veya yeni yollar açabilen öncüler çıksa da, dar görüşlülüğün ve kısır çekişmelerin hâkim olduğu böylesi topluluklarda yolaçanın da, yol gösterenin de yolunu yine içlerinden birileri keser.

Çok uzağa gitmeğe ne hacet; Türkiye’deki günübirlik çalkantılara veya yakınımzdaki çatışmalara bakın... Yolun bittiği veya kapandığı bir yere gelindiğinde, Konfüçyüs’ün dediği gibi, yapılması gerken; ya bir yol bulmak, ya bir yol açmak, ya da (şayet bunların hiçbirisini yapmıyor veya beceremiyorsan) yoldan çekilmektir. En azından kendi geçmişimizin son yüzyılına “yolaçanlar”ımızla “yolkesenler”imiz arasındaki cedelleşme damgasını vurdu.

Kavim, kabile, grup taassubundan kurtulamayan toplumların gelişmişlik düzeyine bakıldığında, toplum gelişmesinin önündeki en büyük engelin sözde önderlerin ta kendileri oldukları görülecektir.  Öncü, önder, lider dediğimiz kişinin en büyük dayanağı, arkasındaki kitle, ona biat eden topluluktur. O, kendisinden bir adım geride tuttuğu tebaasından birilerinin daha uzakları görmesine, bir adım ileriye çıkmasına tahammül edemez. Kendi bildik yolun sonuna gelinse de, ne yeni bir yol bulacak maharet gösterebilir, ne de yeni bir yol açacak zahmete katlanabilir. Ona; madem onu da beceremiyorsun bunu da, bari lütfen yolumdan çekil, deseniz; bu sefer de; benden sonrası tufan, dercesine daha da önünüze dikeliverir.

Azgelişmişlik veya gerikalmışlık bu ve benzeri sebeplerden olurken, kalkınmışlık da yine öncüler, liderler, önderler sayesinde oluyor: O öncüler ki, temsil ettikleri kitle için yeni yol güzergâhları keşfediyor,  yeni yollar imar ediyor ve gerekirse yoldan çekilmesini de biliyorlar.

Aileler, cemaatlar, kavimler veya milletler; nefislerinin, kaprislerinin ve şahsi menfaatlerinin esiri olmadan görevini ifa edenlerin omuzlarında yükselirler. Cehaletine, acziyetine veya ihtirasına yenik düşen öncüler, bazen bir yuvayı, bir toplumu, bazen de bir bir ülkeyi uçuruma sürükleyeblirler. Tarih böylesi örneklerle doludur.

Başına musallat olan, başağrısı veren ‘baş’ları başından defeden toplumların başı selamete erer.

 YAZARIN DİĞER YAZILARI:

Ya Bir Yol Bul, Ya Bir Yol Aç, Ya da...
Muhsin’in Nesli
Kendini İfade Edemeyen Müslümanın Tarifi?
İhtiyaç, İhtiras, Sapkınlık
Sen, Sana Emanet
Bu Vebal Kimin?
Vicdan Ayaklanması
Bir İnsan İnşa Etmek
İhanetlik Bizdedir
İmam Hüseyin