Akültürasyon Çığlık


Yoksulluklarla geçen çocukluğundan sonra nihayet cebi para görmüştü. İşi tıkırındaydı...  İlk çocuğu olan oğluna, kendine layık bir sünnet düğünü yapmaya karar verdi. “Sünnet”in düğününü hafsalam almadığından bu tür şaklabanlıklara çok mecbur olmadıkça gitmiyordum. Fakat bu davete yakınımız olduğundan dolayı ayağımı sürükleyerek de olsa icabet etmiştim.

Önce krallar gibi giydirilimiş çocuk çıkarıldı sahneye. Arkasından hoca geldi; Kuran-ı Kerim’den âyetler okudu, dualer etti... Hoca indikten sonra sahneye dansöz çıktı. Sahnenin tam da önünde oturan ben nereye bakacağımı şaşırmıştım.

Antalya’nın Kemer ilçesinde düzenlenen bir “Sanat ve Kültür” gecesi, “Erotik Sambanın Üstüne Semazen (Gazeteler, 17. 06.2009) ”  başlığıyla haber yapıldı. Gösterilen tepkiye bir manâ veremeyen “milliyetçi” belediye başkanı; “Kemer’in adını dünyaya duyurmuş olmak”tan dolayı kendisinin takdir edilmemesine üzülmüş anlaşılan...

Türkiye’nin 2009 yılı “Eurovision” şarkı yarışmasına hangi sanatçı ve eserle katılacağını görüp ve duyduktan sonra hem üzüldüm, hem utandım!

İnsanlığı kavim kavim, kabile kabile yaratan Allah, bize de konuşmak, yazışmak, anlaşmak ve türküler, şarkılar, ilahiler söylemek için Türkçe dediğimiz bir anadili uygun görmüş. Benim ülkemin çocuğu, milletimi temsil eden sanatçı, Türkçe yerine İngilizce şarkı söylerse, bundan bir Türk olarak sadece üzüntü duyulur ve kalça-göbek gösterisine dönüşen sahne hareketlerine bakmaya ise (bizce) sadece utanılır...

Toparlıyorum: Bizim kültürümüzde sünnet herşeyden önce bir dinî vecibedir. Fakat Müslüman-Türk toplumunda dindarlık derecesinden, hatta inanıp inanmamaktan da bağımsız olarak, her erkek çocuk sünnet ettirilir. Dinî inançlarımızla hiç bağdaşır tarafı olmamasına rağmen, birçok müslüman toplumlarda olduğu gibi, bizim de ülkemizin bazı yörelerinde ve bazı kesimlerde dansöz oynatmak/seyretmek eğlence kültürümüzün bir parçası olarak kabul görmüştür.

Asırlardan beri cami kültürüyle meyhane kültürünün birbirine paralel; birbirinden ayrı yaşatan bir toplum günün birinde hoca ile dansözü aynı mekânda buluşturuyor ve İlâhî Kelâm dinleyenler yerlerinden kıpırdamadan dansöz seyretmeğe devam ediyorlarsa, o toplumda bazı taşlar yerinden oynuyor demektir.

Brezilya karnevallarından tanıdığımız samba dansı gerçekten son derece müstehcen ve erotik bir gösteridir. Bu Batı-Latino eğlence kültürüyle Anadolu topraklarındaki bin yıllık Müslüman-Türk kültürünün en önemli mihenk taşlarından birisi olan Mevlevilik geleneğini sembolize eden sema gösterisini aynı mekânda buluşturmaya, aynı çerçeveye yerleştirmeye kalkmak; yeni bir kimlik kazanma arayışı, ne bizdan ne de onlardan vazgeçememe duygusu veya kültürel yozlaşmadır!  Kendine ait bazı kültürel değerleri ayaklar altına düşürmek, değersizleştirmek, semazen ile erotik gösteri yapanı aynı kategoride görmek ve göstermek gayretleri, akültürasyon bir çığlıktır.

Köklü ve zengin kültüre sahip bir milleti, müziğiyle temsil edecek sanatçı, kendi dilinde değil de, bir başka milletin dilini tercih ederek şarkısını söyler veya söylemesine icazet verilirse; o milletin istikbali başka kültürlerin ipoteği altına girmiş demektir. O millet, milletlerarası arenaya çıkarken kendisi olmaktan utanıyor demektir ki, biz de bu utanç verici hâlimizden utanıyoruz doğrusu.

Başkalarına benzediği için Türkiye’nin ödüllendirildiği doğrudur! Eurovision’da alınan dereceler İngilizce’ye verilmiştir, Türkçe’ye değil! Diline kendi ellerinizle kurşun sıktığınız bu millettin yeni nesillerinin niye konuşma özürlü olduklarına, Türk işyeri ve markalarının niye ecnebi isimleri tercih ettiklerine, aydınlarının niçin yabancı kelimeleri özenerek kullandıklarına da şaşırmamanız lazım.

Aslına bakılırsa böylesi bir sünnet düğünü, çocuktan ziyade, kazanmış olduğu yeni kimliğini, toplum içindeki yerini, hangi maddî imkânlara sahip olduğunu eşe-dosta ilân etmek, göstermek isteyen baba içindir. Çocuk burada sadece araçtır, vesiledir. Bu durum toplumda artık paralının, tesbih çekenin yanında olduğu kadar kafa çekenin yanında da itibar sahibi olduğunun bir göstergesidir. Bu ibre kültürel soysuzlaşmayı, yozlaşmayı yani akültürasyonu gösteriyor!

Hoca ile dansözün sahne aldığı yerde sünnet olan çocuk büyüdü, delikanlı oldu ama babasının arzu ettiği gibi adam olmadı! O hâlâ cami ile meyhane arasında dolaşıp duruyor.

Dünkü sünnet çocuğunun bugünkü akranları da samba ile sema arasında kaldılar: Ne karneval sambacısı, ne de Mevlevi semazeni... Biraz ondan, biraz bundan, hattızatında hiçbirinden!

Sünnet düğünüyle itibar kazanmaya çalışan yeni nesil zenginimizin, semazeni samba ile dengeleyerek turist kazanmak, memleket tanıtmak isteyen belediyecimizin, Eurovision’da dereceye girmek için Türkçe yerine İngilizce’yi tercih eden kamu ve özel sektör medya kuruluşlarının temsilcilerinin ve sanatçıların yaptıkları, milli kültürümüze orta ve uzun vadede ihanetten başka birşey değidir!

Hem yurtiçi hem de yurtdışında baskın medeniyet anlayışının kıskacında yetişen sözkonusu nesillerde zuhur eden bu evrenin adı, “akültürasyon”dur. Bize göre bu kavram, aslında yozlaşmaya/kültürsüzlüğe uydurulmuş bir kılıftır. Bu süreçte, kişi kültürel aidiyetini gerçi inkâr etmez ama onu cezbeden veya ona üstünlüğünü kabul ettiren yabancı kültürün hayat tarzı daha belirleyici ve yönlendiricidir. Akültürasyon süreci aynı zamanda bir başkalaşım devresidir. Bu devre kök değerlerinden kısmî kopuş, uzaklaşma ve kendisini kucağında bulduğu ikinci kültür ocağına tamamiyle teslim olmamak, silinmemek için kendine yeni bir kimlik arayış devresidir. Aslında akültürasyon, (kültürel) asimilasyona zemin ve ortam hazırlar.

Batı Avrupa’daki müslüman göçmen gençliğin kentin kenar semtlerinde oluşturdukları bu yeni sürece “protesto kültürü” diyenler de var. Oliver Roy’a göre bu süreç, kendi kültür coğrafyasından koparılan İslâm’ın Batılılaş(tırıl)ma sürecidir. Nilüfer Göle’ye bu sürecin adı; ebrulaşma veya melezleşme’dir.

Bize göre bu bir çığlıktır... Sahanın uzmanları sözkonusu başkalaşıma, kendi sosyo-kültürel normlarını oluşturan yeni kimlik arayışı gibi görse ve gösterseler de,  bu boyuttaki değişim, başkalaşım bizim açımızdan hayra alâmet değil.

Yok edilme korkusuna kapılan insanın can havliyle son saldırıya geçerken attığı ölüm-kalım çığlığı veya suda batmak üzere olanın son imdat çığlığına benziyor bu akültürasyon denilen hadise. Bu çığlığa mutlaka kulak verilmelidir.


 YAZARIN DİĞER YAZILARI:

Akültürasyon Çığlık
Anti-Müslüman İdeoloji (2):
Toplumun Ortak Temayülleri
Anti-Müslüman İdeoloji
Eğrisine Doğrusuna Sarrazi
Müslümanı İslâmîleştirmek
İslâmcı Açılış, Milliyetçi Kapanış (3):
‘Armani Milliyetçileri’ ve ‘Cardin Müslümanları’
İslamcı Açılış, Milliyetçi Kapanış (2)
İslâmcı Açılış, Milliyetçi Kapanış (1)