Divan Sohbetleri
Her Pazar
Saat: 21.30
"türkshow'da"




Hüseyinleşmek (2):
Hayatın İki Tezatı

Her ne kadar konumuz, Hz. Hüseyin ve Kerbela ise de, yazımızın birinci bölümünde Hz. Peygamber’in döneminde başlayan, Hz. Ali’nin halifeliğinde kanlı çarpışmalara ve bölünmelere dönüşen gelişmeler, önyargılardan, tarafgirlikten ve özellikle Emevi zihniyetine meşruluk zemini kazandıracak uyduruk hadis ve benzeri rivayetlerden arınmış bir yaklaşımla incelenmelidir. Ancak böylesi bir önhazırlık ve altyapıyla Kerbela hakkıyla anlaşılabilir. Yoksa, bir kesimin gösteriye dönüşen dramatik-folklorik törenleri, başka bir kesimin de “aşüre” tatlısıyla “Aşura (10 Muharrem)”yı anması, aslında Kerbela ruhu ve Hz. Hüseyin misyonuyla örtüşmüyor!

Avam ve aydınımız
İnanan aydınımızın büyük çoğunluğu, avamla omuz omuza namaz kılmak, birlikte hacca gitmek ve oruç tutmak gibi ibadetlerle, dini konulardaki düşünce üretme/beyan etme ibadetini birbiriyle karıştırıyor. Ehl-i Beyt, Hz. Ali, Şia, Ehl-i Sünnet, Alevilik, Hz.Hüseyin, Kerbela gibi kavram ve isimler dile getirilip seslendirildiğinde, homojen (mütecanis) görünen müslüman aydınlarda tıpkı avam manzarasındaki gibi, ani kutuplaşmalara şahit oluyoruz. Herkes kendi köşesine geçerek gardını alıyor. Zaten böyle olduğu içindir ki, asırlardan beri belki diğer müslüman milletlerden daha fazla biz Türkleri birebir ilgilendiren bu tür konularda, İslam dahilindeki herhangi bir fırkaya aidiyat duygusu taassubundan sıyrılıp, zaten hazır olan inanç zemininde ortak projeler üretemiyoruz. Avam nakilcidir, mezhep veya tarikat naslarının arkasına sığınır ama aydınımız, arştırmacı, yerine göre sorgulayıcı ve akılcı olmak gibi bir mesuliyetin altındadır.

İnanmayan veya inancı olup da bu tür konulara ilgisiz ve uzak duran aydınımız yüzünden tek ayak üzerinde duran bir insan görüntüsü veriyoruz. Halbuki çoğumuzun gıptayla baktığı Batı aydınının inanmayan kesimi de, Hıristiyanlıkla içiçe geçmiş hadiselere kendi kültürünün bir parçası olarak bakıyor ve irdeliyor ama kayıtsız kalmıyor! Son yıllarda inanç sahibi aydınlarımız içinden de dikkatli adımlarla bu istikamette ilerleyenlerin sayısı iyimser olmamıza vesile olmaktadır. Aydınımızdan beklentimiz; her yönüyle Kerbela faciasının öncesi ve sonrasını ve bizatihi kendisini ilahiyat, tarih felsefesi ve siyaset boyutuyla ele almasıdır.

Hak ile batılın çarpıştığı yer
Eğer Kerbela, mazlumun zalime, hakkın batıla karşı şanlı bir başkaldırısının gerçekleştiği yer ise ve saltanat uğruna dinin manupüle edilmesi/çarpıtılmasına “dur!” denilen yerin adıysa, günümüz dünyasında da, zalimin hüküm sürdüğü, mazlumun kanının akıtıldığı, dünyevî çıkarlar uğruna hak dinin haksızlığa alet edildiği her yer bir Kerbela’dır.

Kerbela’yı daha iyi anlayabilmek için Hüseyinî duruşu  bilmek lazım. Bu tavrı iyi anlayabilmek için de, iki basamak geriden başlayalım: Hz. Hüseyin’in dedesi Hz. Peygamber, “Yaradan’a isyan hususunda yaratılmışa itaat yoktur.” veya, “Halka cebredenlerle, zulmedenlerle, onlara yardımda bulunanlar cehennemdedir.” derken; Hz. Hüseyin’in babası, Hz. Ali de, “Şahsınıza fenalık eden bir düşmanı affediniz, lakin vatanınıza, milletinize ve dininize fenalık edenleri affetmeyiniz.” diyor. Peygamber ocağında ve kucağında yetişen İmam Hüseyin aldığı terbiyeye, eğitime ve kendisine yakışanı, kendisinden bekleneni yapacaktı: İyiliği (maruf) emredip, kötülüğü (münker) reddetmek ve ceddimin yolunu ihya etmek için kıyam ettim diyen Hz. Hüseyin, “Allah’ım, sen biliyorsun ki, bizim kıyamımız saltanat için yarışmak ve dünya malından birşeyler elde etmek için değildir.” diyerek ve başına gelecekleri de önceden bilerek Kerbela’ya doğru yola koyuluyordu.

Kerbela, insanlık tarihinde bir eşi ve benzeri olmayan faciaya, Hz. Hüseyin’in şahsındaki  kahramanlığa, yarenlerinin Şehitler Şahı’na ölesiye sadakata, inancı uğruna ölesiye dava adamlığına, önce davet edip sonra sözünden dönenlerin (Küfeliler) ihanetine ve kanın kılıca galebe çalmasına şahitlik yaparak tarihe adını “Belalı Yer” olarak yazdıracaktı.

Hayatın iki tezatı
Habil’le Kabil arasında tezatlaşmaya başlayan hayat, Hz. İbrahim ile Nemrut, Hz. Musa ile Firavun arasında devamederek gelirken, Hz. Muhammed ve Ebu Cehil arasındaki zıtlaşmada, cehaletin karanlığının Muhammedi nurda kaybolup gideceğini zannetmiştik. Fakat Allah Elçisi’nin vefatından hemen sonra, bu sefer müslümanlar arasında kutuplaşmalar, ihtilaflar başgösterdi.

Nitekim merhum Muhammed İkbal, “Kerbela Olayının Sırrı ve İslam’da Hürriyetin Manası (Benlik ve Toplum, s. 130-131)” adlı muhteşem şiirinde şöyle diyordu:
“Musa ile Firavun, Hüseyin ile Yezid... İşte hayat, bu iki tezattan doğdu.
Hak, Hüseyin’in gücüyle yaşadı; batıl, Yezid’in hasretinden öldü.”

Her ne kadar yazımızın son bölümünü Hüseyinleşmek’ten ne anladığımıza ayırmayı hedeflemiş olsak da, bunun önhazırlığı veya ipuçları zaten kendiliğinden ortaya çıkmaya başladı. Nemrut ile İbrahim’in, Musa ile Firavun’un ortası olamayacağı gibi, Hüseyin ile Yezid’in de ortası olamaz! İnanç, ülkü, iddia sahipleri Hüseyinleşmek mecburiyetindedirler. Hz. Hüseyin’i ve onun davasını İkbal kadar veciz bir üslupla anlatana rastlamadım:
“Eğer dünya padişahlığını isteseydi, öyle karar verip böyle gelmezdi.
Düşmanları çöllerin kumu kadar çok, dostları parmak sayısı kadar azdı.”
‘Aşk Şehidi’, ‘Hürriyet Savaşcısı’ Hz. Hüseyin bunun farkındaydı. Onu farklı kılan da buydu zaten: Binlerce düşman askerine karşı, kadın, çocuk ve ihtiyarların da içinde bulunduğu sadece 72 tane inanmış ve iman etmiş Allah dostları.... “Kuran’ın sırrını bize Hüseyin öğretti” diyor Muhammed İkbal. İkbal’in mazhar olduğu bu sıırrı idrak etmek ise, ancak Hüseyinî bir aşkla mümkündür.

Bilhassa Kevser suresine atıfta bulunarak ‘Kurban’ yorum yapanların bir kesimi; Hz. Hüseyin’in şehadetine işaret ederler. Bundan dolayı olacak ki, İkbal da, şiirin devamında diyor ki, “O, İbrahim’in ve İsmail’in sırrıydı. O özetli olanı yorumladı”. Bizim de, ‘Özetli Olanı Yorumlayan’nın yorumunu yapacak aydın-entellektüellere ihtiyacımız var.

(devam edecek)

 YAZARIN DİĞER YAZILARI:

Hüseyinleşmek (2):
Hayatın İki Tezatı
Hüseyinleşmek
Dinamiklerimizi Dinamitlemek
Treni Yine Kaçırdık
Görmemişin Oğlu
Aşk Medeniyeti
Türk Olabilmek ve Türk Kalabilmek
Nasıl Bir Türkiye?
Bölünen Benim, Memleket Değil!
Yeni Bir Dönem Başlarken
Savunma Hattındaki Türkler