“Türkiye sadece Türklerin değil”

      Önceleri sadece Cumhuriyet’imizle övündük, gurur duyduk, tatmin olduk. Belki üçüncü nesilden itibaren daha rüştünü ispat edememiş gencecik, dolayısıyla tecrübesiz Cumhuriyet rejimiyle övünmenin bizi millet olarak arzu edilen seviyeye taşımada yeterli olmadığını gördük. En azından 1960 İhtilâli’nden itibaren giderek şiddetle karışık çalkantılı siyasî hayatımız kadar düşünce hayatımız da arayış içinde bir millet olduğumuzu belgelemekteydi. Onyıllarca çağdaşlaşma nutukları atanların veya “Gözün mazidedir âtî değilsin (Z. Gökalp)” suçlamasına karşı, “Kökü mazide olan âtîyim (Yahya Kemal)” savunması, savunmadan ziyade bir tavır, duruş olarak daha da belirginleşecekti.

İdeolojik saplantı

Bir kesim aydınımız geleceğimizi ideolojik bir çerçeveye oturturken, diğer kesim de geçmişe aynı gözle bakıyordu. Neticede maziye sırt çevirenler gibi sahiplenenlerin de tarihe, özellikle Türk tarihine bakışları ideolojiktir. Birisi, İslâm sonrası Türk tarihini unutulmaya mahkûm ederken, ötekisi İslâm öncesi Türk tarihini yok sayıyordu. Bu bakış açımız, Türk tarihinin derinliklerinden günümüze kadar gelen süreç içinde şu veya bu sebepten dolayı birlikte veya beraber olduğumuz milletleri kategorize etmede müessir olmuştur.  Birimiz için millet’ten kastedilen, anlaşılan milliyetçlik; en geniş anlamda Turan’ı kapsamaktaydı. Ötekimiz için ‘ümmet’ten kasıt; müslüman milletlerle sınırlı bir ümmetçilik hedeflenirken, henüz daha sosyalizmin revaçta olduğu dönemde enternasyonalizm; başka bir ifadeyle, dünya halkları adına Afrika’dan Latin Amerika’ya uzanan bir ideolojik bakış daha sonraları bizde yerini ulusalcılığa bırakacaktı.

İşte biz bize, bizden olanlara, bizimle olanlara ve bize yakın olanlara genel hatlarıyla yukarıda izahına çalıştığumız üç ayrı ideolojik açıdan bakmışız. Hem tarihî/kültürel yakınlığımız, hem de coğrafî yakınlığımız olan ülke veya milletlerle münasebetlerimizi belirleyen, onun sınırlarını çizen unsur, dünyanın konjüktürel yapısından çok bizim ülke kaderini belirleyen seçkinlerimizin ideolojik saplantıları olmuştur. Bu, millete rağmen ideolojik tarih saplantısı, bizi tarihî gerçeklerimizin tersine yönlendirmiş; ülke ve millet olarak dostlarımızdan uzaklaştırmış, değer kaybına uğratmış, düşmanlarımızın karşısında ise küçük düşürmüştür. Küreselleşmenin bugünkü Türkiye’ye en büyük getirisi, belki de bu yanlışı artık kabullenerek telafi yoluna gitmemizdir.

Türkiye’ye yüklenen misyon

Günümüzde Türkiye’nin Batı dünyasıyla olan çok yönlü ilişkilerinde kazandığı tecrübe, kat ettiği mesafeden dolayı Türkiye’yi kendisinin temsilcisi gibi gören, görmek isteyen Türk ve Müslüman âlemindeki Türkiye’ye yönelik bu sevgi potensiyeli iyi değerlendirilmelidir. Türkiye’nin Avrupa ve Dünya kupası futbol karşılaşmalarında bizim kadar Türk takımı için yüreği çarpan, dua eden soydaş ve dindaşlar unutulmamalı....  Türk sinema veya televizyon filmlerine, müzik ve sinema dünyasından sanatçılarımıza kendi kültür coğrafyamızda giderek artan ilgi gözardı edilmemelidir. Bazılarımız için bu tip yaklaşımların basite alınarak, “lümpen” kategorisinde muamele görmesinden korkarım. Ülke halklarınının karşılıklı sempatileri ve kamuoyu oluşturmaları çoğu zaman böylesi “basit” işlerle hayatiyet bulduğu  unutulmamalıdır.

1995 Bosna/Srebrenitsa Katliamı’nın kurbanlarının tek suçları, Sırpların gözünde “Türk”, yani müslüman olmalarıydı. Doğuda adımız Türkmen, Azeri, Kazak, Kırgız, Uygur’dur ama batıda müslüman! Hıristiyan-Batı’nın nezdinde Türk eşittir (her milletten) Müslüman, Müslüman eşittir (müslüman her milletten) Türk! Komünst sömürgecilerin daha yenice esaretindem kurtulan Türk devletlerinin, Balkan müslümanlarının, İran’dan Arap dünyasına kadar müslüman ülkelerin gözü kulağı Türkiye’de. Türkiye televizyon kanallarının birinde El Cezire televizyonun mükemmel Türkçe konuşan temsilcisi Yusuf El-Şerif’in, Arapça konuşan coğrafyanın Türkiye’ye giderek artan ilgisini, İslâm dünyasında yükselen itibarını anlatırken, biz Türkiye Türklerinin bunun farkında olmadığımızı ima ettikten sonra müthiş bir tesbitte bulunuyor: “Türkiye sadece Türklerin değil!”.  Türkiye coğrafyası, tarihi, Batı dünyasıyla çok yönlü münasebetleri ve çoğulcu demokratik sistemdeki dünyayla kucaklaşabilen insan potensiyeliyle kendi kültürel dünyasında yeri doldurulamayacak bir noktadadır. Hatta Yusuf Eş-şerif  biraz daha ileriye giderek deseydi ki; Türkiye sadece Türklere bırakılamayacak kadar biz müslümanlar için önemli bir ülkedir, bunda kötü niyet aramaz, bilâkis bu yakınlığından dolayı böylesi  dostluktan bahtiyarlık duyardım. 

İdeolojik saplantısı olanlar kendi ideolojilerini eleştirme bir kenara, dışarıdan gelen eleştiriye bile tahammül göstermeleri beklenemez. Onlara göre yanlışlar ve doğruların, iyiler ve kötülerin ayarı, temsil ettikleri dünya görüşlerine göre belirlenir. Bu modern bağnazlık, bizim birlik ve dirlik içinde olmamızı hem millî sınırlar içinde, hem de kendi kültürel coğrafyamızda engelledi, bizi zayıf düşürdü. İdeolojik saplantılarımız yüzünden biz dünyayı bir bütün olarak değerlendiremedik: Bazılarımız için dünya sadece Garp’tan, bazılarımız için de Şark’tan ibaretti. Bu ikisinin arasındaki bizi unutan yine biz olduk. Yeni yüzyıldaki dünya çaplı gelişmeler Türk’ün kıymetini Türk’e gösterdi ama birbirimizle dalaşmaktan bu gerçeği görmeğe mecalimiz kalmadı. İşte böylesi bir ortamda bir dost sesi diyor ki; ey Türk kıymetini bil, çünkü yeniden dirilişimizin umudu sensin!

Milletimiz ve ümmetimiz

Doğrusu başkalarına methiyeler düzerken bizi ve bizden olan değerleri hor görmekten, aşağılamaktan başka hüneri olmayan aydınlarımızın hışmına uğrayan bu halkın bugünlerde böylesi moral desteğine ihtiyacı var. Birzamanlar Türk dünyasına ilgi duyanlar “Turancılık”la,  müslümanların beraberliğini önplanda tutanlar da “Ümmetçilik”le suçlanıyordu. Her iki tarafa, bunu çok ağır bir suçmuş gibi devlet imkânlarını da kullanarak onyıllarca düşünce ve sosyal hayatı zindan edenler, bugünün “ulusalcı”larıdır. Enternasyonlist bir dünya görüşünden bugün itibariyle neredeyse nasyonlist bir çizgiye kayan bu zihniyetin fikrî türbülansı yüzünden ülkemiz ciddi sarsıntılara maruz kalmaktadır. Bu bizi okuyamamış “okumuş” zümre, Türkiye’nin kendi eksenindeki ağırlığını hissedemeyecek kadar duygu ve düşüncede hafif insanlardır.

Ümmeti kucaklamayam bir milliyetçilik Türkün özüne ters düştüğü gibi, Türkü bağrına basmayan bir ümmetçilik anlayışı da İslâm kardeşliğine tersdir. Yeniden bir millet yaratma adına yapılan dayatmaların, zoraki yönlendirmelerin millet nezdinde itibar görmediğini ve  kök salmadığını artık herkesin kabullenmesi gerekir. Bu noktadan itibaren ideolojileştirilmemiş, günlük siyasete bulaştırılmamış bir üst düzey müslümanlık anlayışıyla insanımıza ve insanlara bakabilmeği öğrenmeliyiz. Hâlâ, “Memleketin herşeyi bizden sorulur” halet-i ruhiyesinden kendilerini sıyıramamış “Ulusalcılar”ın faşizm kokan ideolojik tuzaklarından uzak duran, tarih ve kültür birliğimiz olanların hepsini sanki Türkmüş gibi kucaklayan, geniş tabanlı; farklılıklarına rağmen merkezinde insan olan bir vatanseverlik (milliyetçilik) anlayışına ihtiyacımız var.
 
 YAZARIN DİĞER YAZILARI:

“Türkiye sadece Türklerin değil”
Bizim Vatanseverliğimiz
Tedavülden Kalkan İdeolojiler
Türklerarası Kültürel Çatışma
Ülkemin Deve Kuşları
Batı’yı Okuyup Doğu’yu Anlamak
Emin Marketin Yahyası
Çarpıtılan, Kirletilen Değerler
Ahlâk Kirlenmesi
Göç Sürecinde Kültürel Kimliğin Oluşumu
Türk Olmasın da....
İslâm’ı Avrupalılaştırmak ya da...
Seçkinler ve Halk
Hüseyinleşmek (3):
Haktan ve Halktan Yana Olmak
Hüseyinleşmek (2):
Hayatın İki Tezatı
Hüseyinleşmek
Dinamiklerimizi Dinamitlemek
Treni Yine Kaçırdık
Görmemişin Oğlu
Aşk Medeniyeti
Türk Olabilmek ve Türk Kalabilmek
Nasıl Bir Türkiye?
Bölünen Benim, Memleket Değil!
Yeni Bir Dönem Başlarken
Savunma Hattındaki Türkler