Juan Goytisolo

"Hepsi boşuna imiş ey vatanım!
Henüz vakit varken gel dostca ayrılalım."


Yıllar önce soğuk bir Şubat günü İstanbul´dan uçağa bindiğimde gözlerim dolu doluydu.Uçakta yerimi alpı almaz, uçağın küçücük penceresinden dışarıya baktım. Karlarla kaplı meydanı, meydanda koşturup duran insanlarımızı bakışlarımla kucakladım, öptüm.
Uçak havalandı. Doğup büyüdüğüm, ekmeğini yediğim, suyunu içtiğim güzel ülkem gerilerde kalıyordu. O an aklıma, daha öğrenciyken ülkesinden ayrılan Juan Goytisolo ve o ünlü ayrılık şiiri geldi:
"Hepsi boşuna imiş ey vatanım!
Henüz vakit varken gel dostca ayrılalım."

O an niçin Juan Goytisolo ve onun şiiri aklıma gelmişti bilmiyorum. Ama ayrılıkta bizi birbirimize bağlayan bir duygu onun şiirini dilime döktürmüştü.
Bugünler yine Juan Goytisolo´yu hatırladım. Bu kez sebep ülkemden ayrılış değil.
Bu kez sebep, ülkemize ve insanlarımıza karşı haksızlığın ve önyargıların ayyuka çıktığı bir anda, belki de bir dost sese sığınma arzusudur.
Her yerden yurdumuza, halkımıza, inanclarımıza yönelik, iftiralar, yalanlar, önyargılar bir sel gibi yağarken arada bir dost sesi duymak, toplumlar ve inançlar arasındaki barışa olan ümidi yenilemeye yardımcı olmaktadır.

Alman oryantalist Hans Peter Raddatz´in "Ist die Türkei Gefahr," kitabını okurken veya yine onun "Schlange im Schleier" kitabını hatırlarken, bilimin nasıl yanlışlıklar komedisine dönüştürüldüğünü düşüne düşüne yine Juan Goytisolo´yu hatırlamadan edemedim.
Onun, Türkiye´ye olan sevgisini, Saraybosna´daki acılı notlarını, Çecenistan´daki gözlemlerini bir şemsiye gibi ruhuma tuttum ve "Avrupa, sadece Raddatz´ların Avrupası değildir," diyerek içime ümit pompaladım.

Juan Goytisolo 1931 yılında İspanya´da doğmuş.
1953´de hukuk okurken haksızlıklara başkaldırmış, tahsilini yarıda birakmış, yurdunu terketmiş. Yurt sevgisi yüreğini yaksa da," Sürgünün dili gerçek vatanıdır," diyerek yabancı ülkelerde dilinin sıcaklığına sığınmış.
Ülkesinde yazıları, kitapları yasaklanmış. Adı, dillerden kazınmaya çalışılmış.
O ise ülkeler gezmiş, ezilenlere, yok edilmek istenen halklara kalemiyle yardım etmeye çalışmış. Sovyetler Birliği´ne yaptığı yolculuk sımsıkı bağlı olduğu ideolojisini içinde yerle bir etmiş.
Gitmiş Fas´a yerlesmiş. Çölün sıcaklığına, imkansızlığına, bedevilerin sabrına ve inanclarının dirayetine sığınmış.

1993´de Bosna´ya koşmuş. Ordaki acımasızlığı, dehşeti, insanın insana yaptığı zulmü izlemiş. Düşüncelerinden fışkıran sözleri,"Saraybosna´dan Notlar" adıyle kitaplaştırmış, zulmü ve adaletsizliği kör ve sağır bir dünyaya anlatmaya çalışmış.1996´da ise Çeçenistan´ın derdine ortak olmuş."Bir Savaşın Manzarası" onun Çeçenlere yapılan mezalime tuttuğu bir aynadır.
Yaptığı sadece bunlar değildir. Cesaretle ve vicdanla yazdığı kitaplarının yanısıra, patavatsız politikacılara da karşı durmayı bilmiştir. 11 Eylül saldırısının ardından yayılan kin ve nefrete herkesin ortak olmaması için elinden geleni yapmıştır.
11 Mart´ta Madrit´te yapılan terör eylemini kınamak yerine müslümanları karalayan politikacılara, "Bizim politikacılar, elmalarla armutları karıştırarak karışıklık yaratmayı marifet bilirler," demiştir.

Bütün dünyada bizlere karşı önyargıların en yüksek perdeden depreştiği, dinimizin, geleneklerimizin, insani ilişkilerimizin "ilkel, yetersiz, fanatik," gibi nitelemelerle aşağılandığı bu dönemlerde Juan Goytisolo gibilerin soğukkanlılığına ve tarafsızlığına bizim değil Avrupa´nın ihtiyacı olduğu şüphe götürmez bir gerçektir.

Evet, Juan Goytisolo bir Avrupalıdır
Bir katolik aileden doğmuştur.
Evet bir marxistti.
Ama vicdanlıdır! Dürüsttür!
Adam gibi adamdır yani!

SAYFA BAŞI


Yazarın diğer yazıları:

Juan Goytisolo
Ayna Dergisi´nin (Der Spiegel) aynası sadece cin ve şeytan mı gösterir?
Susmak mı bağırmak mı?

   
SAYFA BASI