RAŞİT DEMİRTAŞ a  UĞURLU YOL



«Azerbaycan menim üçün hemişe bir hesret anlamını ifade edib. Hele bu ölkeye gelmezden önce de Azerbaycanı çox sevirdim. Burada yaşadığım 4 il müddetinde Azerbaycana daha da bağlandım. Bu memleketde heç vaxt özümü yad kimi hiss etmedim. Azerbaycanı qarış-qarış gezmişem. Bu siyahıda haranın adı yoxdur: Babadağ, Qobustan, Lahıc, Ateşgah, İçerişeher, Gence, Göyçay, Şeki, Zaqatala, Qax, Quba, Lerik, Masallı... Siyahı uzandıqca uzanır. Bu bölgeleri gezerken hem fereh hissi keçirirdim, hem de Azerbaycanın gözelliklerine heyran olurdum. Menim doğulduğum Konya esasen düzenlik bir yerdir. Ancaq mehz menim dünyaya geldiyim hissesinde dağlar var. Ona göre de Azerbaycanda meni daha çox dağlar, dağlıq eraziler celb edib. Beyendiyim, beyenmediyim cehetlere geldikde, bezi xoşagelmez hallarla, elbette ki, rastlaşmışam. Amma bu cür hallar menim Azerbaycana, bu millete olan sevgimi zerre qeder azaltmayıb. Bu memleketi özüme çox doğma bildiyime ve sevdiyime göre, tebii ki, ayrılıq öncesi kederlenirem. Burada ömrümün bir neçe ili keçdi. Sanki vetenimden ayrılırmışam kimi bir duyğu içerisindeyem. Burada çekdiyim filmlerde qardaş Azerbaycanın heqiqetlerini, tebietini, tarixini, medeniyyetini olduğu kimi eks etdirmeyi özüme her zaman borc bildim». Raşit Demirtaş

***

Beli, bütün buluşların ve tanışmaların sonunda bir ayrılıq durur.Bunu heç kes danmaz ve her bir ayrılıq da başqaları üçün bilmirem, menim üçün çox ezab verici bir meqamdır.Hetda indiki vaxtlarımda çox dehşetli bir yaşantı ve ağrılarla qabardılmış bir meqamdır.O halda ki,  «tale bir de bu insanlarla meni ne zaman buluşduracaq,qarşılaşdıracaq» düşüncesi içinde  hemişe sarsıntı keçirirem ve her defesinde de yeni insanlar ve özü de seni seven ve  sevecek bir insandan ayrılıqdan dad edirem. Raşit Demirtaş da hemin yaradıcılardan ve insanlardan biridir.Ve heç ne gelmir elimizden.Bir az önceler bize yaxın, bizi candan seven, bizim medeniyyetimizin ve ümumiyyetle varlığımız üçün sonsuz gözel işler gören Fethi bey Gedikliden ayrıldıqda  ve ondan sonra, TRT-nin baş temsimçiliyinin müdiri, yene de heqiqeten mene candan yanaşan, meni seven insanlardan biri ve hetda mene XOCAM deyen yaradıcılardan biri Abdulhamit Avşardan  ayrıldıqda da bele olmuşdu.Yox, insanın şansızlığı her zaman onun uğurlarından ve isteklerinin iç rahatlığından onu daha çox güdür ve men de bütün ayrılıqlardan mehz hemin hissin daha güclü olduğunu hiss edirem.

Raşit Demirtaşın ayrılığı da menim üçün çox ağır bir  itkimi  deyim, yoxsa sadece helilik ayrılıqmı deyim,  bilmirem, tale işimi deyim….ve bu taleh bizi  bir de ne zaman göürüşdürer,bunu bir Allah bilir.Bu işin en çetinidir, amma yene en böyük qazancımız, şexsen menim en böyük qazancım Raşit bey kimi bir yaradıcı ve insan oldu bu iller erzinde.  Ve meni candan seven bu insanla, her halda öz isteyimce temas qura bilmedim ve bu da menim heyat terizimin tamam başqa bir alışqanlığından ireli gelirdi.Hetda Raşit bey bu müqeddes Ramazan günlerinde Bakını terk elediyinde,  bura elave etsek onun işlerinin yoğun olduğunu, qabaq-qenşer bir stekan çay içmeden ve yüz-üze oturub söhbet etmek,onun içindeki ağrıları  klavyeye danışmaq zor bir iş olduğundan,helelik bunun bir az qapalı saxlanacağını buraxıram taleyin insafına.

Belke… belke… beleke… bir de görüşmek şansı elde etdik.

***

Eslinde bu yazını yazıram ve düşünürem ki,bir çox oxucu deye biler ki, kimdir bu Raşit Demirtaş? Ki, Tofiq Abdin bu insan haqqında yana yana, içden yazır? Etiraf edim ki,bunlar yazmaq istediklerimin yüzden, minden biridir.Bir insanı tanıtmaq üçün çox zaman söz yeterli olmur,insanın içindeki bütün sevgini, bütün şirini ve bütün gözelliyi üze çıxarmaq üçün söz bezen gücsüz olur.İndiki meqamda  men Raşit beyin gördüyü  işleri  sadalamağa gücüm çatmır.Onun Azerbaycanda görüdüyü her bir iş heqiqeten  yuksek diqqet layiq işlerdir.Biz bu işleri nece deyerlendirdik,bu artıq onun işi yox, bizim işmiz idi.Heyif, çox heyif her zaman olduğu kimi, yene de biganleik ve bu bigeneliyin içinde doğma bir üzden ayrılıq anını heç bir birimizin deyerlendirmemiz insanın içini  ovur.Ve en azından bir müddet sonralar bileceyik biz ne itirmişik.Nece ki,Abdulhamit bey Avşarın,Fethi bey Gediklinin  gedişinin ağrıları hiss olunur.Her halda bu,  menim üçün beledir!!!!!!!!!

Kimdir RAŞİT DEMİRTAŞ»

«525-ci qezet»de yazar Sevinc Mürvet qızının xeberinden ve  Raşit beyin özünün dediklerinden:

«Tanınmış rejissor, Türkiyenin TRT televiziyasının emekdaşı Raşit Demirtaş 1960-cı ilde qardaş ölkenin Konya vilayetinde dünyaya gelib. Ankara ve Anadolu Universitetlerinin kino bölümünü bitiren R.Demirtaş esasen senedli filmler çekmekle meşğuldur. Rejissor indiyedek çekdiyi filmlere göre "Sedat Simavi" adına senedli film mükafatına, elece de "Yazarlar Birliyi", "Altın Safran" ödüllerine layiq görülüb. Dörd ildir ki, Azerbaycanda silsile senedli filmler çeken R.Demirtaş buradakı fealiyyetini başa çatdıraraq, bugünlerde Türkiyeye qayıdacaq.
   Azerbaycanı terk etmezden önce rejissor burada gördüyü işler haqqında etraflı melumat verdi, ayrılıq öncesi ölkemizle bağlı duyduğu hiss ve düşüncelerini qezetimizin oxucuları ile bölüşdü.
     - Menim Azerbaycanda esas işim, elbette ki, senedli filmler çekmekden ibaret olub. Bir sıra edebi mövzulu portret-filmler ekranlaşdırmışam. Ekran portretini yaratdığım şexsiyyetlerin siyahısında hem klassik, hem de müasirimiz olan Azerbaycan yazarları var. Dörd il erzinde Mirze Feteli Axundov, Hesen bey Zerdabi, Eli bey Hüseynzade Turan, Celil Memmedquluzade, Mirze Elekber Sabir, Hüseyn Cavid, Üzeyir Hacıbeyli, Ehmed Cavad, Cefer Cabbarlı, Almas İldırım, Semed Vurğun, Mikayıl Müşfiq, Resul Rza, Xelil Rza Ulutürk, İlyas Efendiyev, Bextiyar Vahabzade, Fikret Sadıq, Tofiq Abdin, Musa Qasımlı, Abbas Abdulla, Kübra Eliyeva, haqqında filmler çekmişem ve onlar müxtelif vaxtlarda TRT ile yayımlanıb. Bundan başqa Azerbaycanın tarixine qara xetle yazılan 20 Yanvar, Xocalı, 31 Mart Soyqırımı, Sırxavendle bağlı "Xarı bülbül" filmlerini erseye getirmişik. Elece de Qarabağ qadınları, Azerbaycan Xalq Cümhuriyyetinin qurulması barede ve bir sıra başqa mövzularda filmler çekmişem. "Addım-addım Qafqazlar" layihesi çerçivesinde Azerbaycan bölgeleri ile bağlı senedli-tarixi filmler çekib türkiyeli tamaşaçılara teqdim etmişem».

Raşit Demirtaşla bu vida  sorğusunda men de  iştirak edirdim ve sağ olsun Sevinc Mürvet qızı ve «525-ci qezetin» yaradıcıları.Ki,  heç olmasa bu addımı atdılar ve bu gözel senetçinin ve insanın  emeyini qiymetlendirdiler.Menim esas deyeceyim şey budu ki,o soruğu anında Raşit beyin içinden keçen bütün ağrıları ve aryılıq meqamının yaxınlaşdığı anların yaşantıları,Bakı üçün keçirdiyi ve burada tanış insanlar üçün yaşadığı hissleri bir qelem sahibi olaraq tesvir etmekden acizem, heqiqeten acizem, çünki men onun danışdıqlarına qulaq asdıqca içimden Elibey Hüseyinzadenin Türkiye ve İstanbul sevigisi boy verirdi,Elibeyin qızları ile bir zamanlar keçirdiyim günleri xatırlayırdım ve onlarla canı- dilden etdiyim söhbetin içinden hemişe bir şey qoparmaq, yeni «Elibey heç incik olmadımı İstanbuldan,siz incik deyilmisiniz Türkiyeden» kimi bir ters sual keçese de,Raşit bey de heç qımıldanmadan, sanki  eynen Elibeyin qızlarının cavabını  oxumuş kimi, eyni sözeleri işletmese de cavablar bir-birine tuş gelirdi.

Raşit Demirtaşın getmezden bir önce lent alıdğı son filmlerinden biri 90 il evvel türk eskerlerinin Bakını ve Azerbaycanı qetliyamdan xilas etmesine hesr olunmuş belgesel  idi.Belgesel bir neçe ay önce Türkiye Böyük Elçiliyinde nümayiş etdirildi.Bu elametdar günde Enver Paşanın nevesi de filmin nümayişi vaxtı seyirçilerin arasında idi.Men o zaman hemin film haqqında geniş bir yazı yazmışdım.İndi meqamıdır,tam meqamıdır bu filmi ve hemin yazını xatırlamaq: «Belgeselin,senedli filmin  adı VEFA.

Eslinde bu ad indiki meqamda bir az potetik seslenir, ona göre ki, artıq münasibetlerimizin bu qeder can çekişinden görünür ki, bizimki vefadan keçib.Dünyanın işleri qarışıb, bu qarışıqlığın içinde sevimli Türkiye ortalıqda ve ister-istemez tarixin tekerini geriye döndermek isteyenler var.Bu cür meqamlarda işlerin hara varacağı belli olmur.Bele  olduğu halda insanın içini  qerib bir  çekingen duyuğu alır: ne olacaq bu memlektin halı- daha doğrusu bu memleketlerin halı TÜRKİYENİN ve AZERBAYCANIN? Kimse deqiq proqnoz vere bilmez ve insanın da içinde çox qerib hissler artıq öz işini görmekdedir. Baş verenler qezetlerimizin çoxunda çox da merhemetle qarşılanmır ve daha keskin yazılar da göze deyir.Bunun ucbatından iki ölkenin baş siyasileri  görüşür, aralarında ne söhbetler gedir, bunu onların özleri bilirler.Amma gürünen bu ki,dünyanın suları artıq bulanmağa doğru gedir ,şayet bir az edebi desek.

Filmin gösteriminden qabaq çıxış eden SSENARİ MÜELLİFİ VE REJİSSOR RAŞİT BEY DEMİRTAŞIN  danışdıqları mene daha çox tesir etdi.İnanın ki, onun danışdıqları insanın içini titredirdi.Bu menim  şexsi düşüncemdir ve Raşit beyin sesinin tonu bir az poetik desek o günkü havanın içinden keder yağmuru kimi axmaqdaydı.

Belgeseldeki en böyük uğur mence tarixi metnin içindeki  kadrları müşayet eden oxunuşdur.Bu sesin sahibinin neçe yaşı olduğunu bilmesem de, mehz lentin havasına ve lentde görüntülenen hadiselerin axarını ifade etmek baxımından ayrıcalıq teşkil edir. Belgeselin uğurlu alınmasında bu sesin çox böyük bir anlamı olduğu ortada.Senedli filmin içinden axan ağır havanı ustalıqla tutan ve yaşayan NAZİM BEY OKTARIN sesindeki doğal keder, insanın içindeki en kederli nöqteleri üze çıxarır ve  bu sesin müşayetiyle daha uzaqlara gedirsen ve sesin içine oturuduğunu da başa düşürsen. Bu sesle birlikde lente hopmuş vefa havasıyla hadiselerin içine girirsen ve olanları tekrar-tekrar yaşayırsan.Onu da qeyd etmeliyem ki, ilk belgesel deyil ki, Nazim Oktar belece çox yapışıqlı bir sesle ve ustalıqla metnni söyleyir.Eyni yaradıcı kollektivin çekdiyi bir çox belgeseli de Nazim Oktar seslenedirmişdir.Ve bizim teleşirketlerin bu gözel ses ve dikte sahibine diqqetini esirgememesini meslehet görerdik.Nazim Oktar uzaqda deyil,bizim şeherimizde,bizim yanı-başımızdadır.

VEFA nöqtesinden baxdığımızda men bir şeyi de qeyd etmeliyem: çox maraqlıdır ki,bu filmin gösteriminden sonra men bizim aparıcı qezetlermizde ve saytlarımzda bir kelme de olsun yazıya rast gelmedim.Bunu yalnız men baxdığım bir sıra qezetler üçün deye bilerem.Nece de olsa bu meni bir az da olsa incitdi.İster uğurlu,ister uğursuz,ister normal,ister qeyri-normal bir eserin yaranışı böyük zehmet ve böyük bir hövsele isteyir.Özellikle bu tipden olan belgeseller,senedli filmler.Böyük bir zehmetle yaranan VEFA belgeseline bizim yazar-cizer camiemizin bu soyuq münasibeti BİZİM VEFAMIZIN göstericisidi».
Yaxşı yol,uğurlu günler Raşit bey!!!!!!!
Taleh bizi buluşdursun!


 atofig@hotmail.com
www.tofigabdin@ws.tc  


SAYFA BAŞI


Yazarın diğer yazıları:

RAŞİT DEMİRTAŞ a  UĞURLU YOL
CENUBA SESLENEN HARAY
ВİDA ÖNCƏSİ YENİ BİR KİTAB
ABDULHAMİT BEYİN VEDA BORCU!
İRAN TÜRKLERİNE HAYKIRAN ŞAİR
İstanbul’da BENİ HEP ALDATTILAR...
Oğlum Metin için
Gurbette Bir Kırık Ses
İstanbul’da Rus abuhavası...Kişisel düşünceler (1)
BİR YAZI ÜSTÜNE
İLGİNÇ ARAŞTIRMA

SAYFA BAŞI

   
SAYFA BASI